Νέοι κανόνες για τις εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων (servicers) τίθενται πλέον σε ισχύ για τους δανειολήπτες. Η Βουλή υπερψήφισε το απόγευμα της Πέμπτης το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το ιδιωτικό χρέος. Το νομοσχέδιο θεσπίζει προθεσμίες στις διαπραγματεύσεις για τη ρύθμιση οφειλών, προστατεύει τους συνεπείς οφειλέτες από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης και ορίζει σταθερό επιτόκιο 3% για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Δίνει επίσης τη δυνατότητα ρύθμισης οφειλών προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία σε έως 120 δόσεις. Επί της αρχής το νομοσχέδιο εγκρίθηκε μόνο με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας. Η κυβέρνηση είχε αποσύρει το επίμαχο άρθρο 23.
- Ο πιστωτής θα πρέπει να απαντά στον δανειολήπτη εντός τριών μηνών από την υποβολή πλήρους φακέλου, ενώ η διαδικασία θα ολοκληρώνεται μέσα σε έξι μήνες.
- Η προκαταβολή για τη ρύθμιση δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 15% της οφειλής.
- Το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers αυξάνεται από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ.
- Το άρθρο 15 για την προστασία του συνεπούς οφειλέτη συγκέντρωσε τη μεγαλύτερη στήριξη, με 227 ψήφους «υπέρ».
Προθεσμίες και υποχρεώσεις για τους servicers
Στις απευθείας (διμερείς) διαπραγματεύσεις, ο πιστωτής οφείλει να απαντά εντός τριών μηνών από την υποβολή πλήρους φακέλου. Πρέπει είτε να προτείνει ρύθμιση είτε να αιτιολογεί εγγράφως την απόρριψη. Η διαδικασία πρέπει να ολοκληρώνεται μέσα σε έξι μήνες. Ενισχύεται επίσης η υποχρέωση των πιστωτών να υποβάλλουν τυποποιημένη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.
Όσοι εξυπηρετούν κανονικά ενεργή ρύθμιση προστατεύονται από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης. Αν η προστασία αυτή παραβιαστεί, η σχετική πράξη θα είναι άκυρη και ο πιστωτής θα υφίσταται οικονομικές συνέπειες. Οι δανειολήπτες θα δικαιούνται δωρεάν αναλυτικά στοιχεία για την οφειλή τους εντός 45 ημερών. Αν τα στοιχεία καθυστερήσουν, η τοκοφορία αναστέλλεται μέχρι να χορηγηθούν πλήρως. Το νομοσχέδιο θέτει επίσης ανώτατο όριο στην τοκοφορία των απαιτήσεων.
Για τους ίδιους τους servicers προβλέπονται ετήσιος διαχειριστικός έλεγχος, εκτενέστερη δημοσιοποίηση στοιχείων για τη λειτουργία τους, τα χαρτοφυλάκια και τη διαχείριση παραπόνων, καθώς και υποχρέωση υποβολής στοιχείων στις εποπτικές αρχές. Οφείλουν επίσης να συνεργάζονται με τον Ελληνικό Χρηματοοικονομικό Μεσολαβητή. Αρμόδια εποπτική αρχή ορίζεται η Τράπεζα της Ελλάδος.
Με υπουργική τροπολογία προστέθηκε σταθερό επιτόκιο 3% σε όλη τη διάρκεια της ρύθμισης μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες.
Η ίδια τροπολογία δεκαπλασιάζει το ανώτατο πρόστιμο προς τους servicers. Ψηφίστηκε με 212 «ναι», 49 «κατά» και 27 «παρών».
Το άρθρο 23 προκάλεσε τη σφοδρότερη σύγκρουση
Η ψηφοφορία ολοκλήρωσε μια διήμερη συζήτηση σε κλίμα έντονης αντιπαράθεσης. Στο επίκεντρο βρέθηκε το άρθρο 23. Σύμφωνα με το in.gr, η διάταξη επέτρεπε στους servicers να προχωρούν σε πλειστηριασμό χωρίς σχετική δικαστική απόφαση. Η κυβέρνηση την απέσυρε μετά τις έντονες επικρίσεις της αντιπολίτευσης, η οποία καταψήφισε επί της αρχής το νομοσχέδιο. Το ίδιο μέσο σημειώνει ότι η κυβέρνηση δεν εξήγησε ποτέ στη διάρκεια της συζήτησης γιατί είχε φέρει τη διάταξη. Κατά το in.gr, αυτό επιβεβαιώνει τις ανησυχίες των κομμάτων.
Ο βουλευτής της ΝΔ Στράτος Σιμόπουλος αναγνώρισε ότι το άρθρο αποτέλεσε προβληματικό σημείο. Παρομοίασε τις υπόλοιπες ρυθμίσεις με «γάλα με θρεπτικά συστατικά», στο οποίο «παρεισέφρησε κατά τη γνώμη μου μία μύγα». Είπε ότι η αντιπολίτευση ανέδειξε το ζήτημα, «όπως είναι και η δουλειά της». Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση, αποσύροντας τη διάταξη και προσθέτοντας το σταθερό επιτόκιο 3%, βελτίωσε το τελικό κείμενο.
Ο ίδιος επιτέθηκε σε όσους κυβέρνησαν ή στήριξαν την κυβέρνηση την περίοδο 2015-2019, λέγοντας ότι «ορισμένοι στην αίθουσα μας θεωρούν λωτοφάγους». Ανέφερε ότι το 2018 έγιναν 17.000 πλειστηριασμοί και το 2019 άλλοι 18.000. Επικαλούμενος στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, είπε ότι η ιδιοκατοίκηση από περίπου 76% το 2012 διαμορφώθηκε στο 70% στο τέλος του 2025. Κατέληξε ότι «η γενική άποψη ότι ο κόσμος χάνει τα σπίτια του δεν ισχύει». Από την πλευρά του ΚΚΕ, ο Νίκος Καραθανασόπουλος αμφισβήτησε συνολικά τη δυνατότητα προστασίας των δανειοληπτών μέσα από το νομοσχέδιο.
Ευρύτερες πλειοψηφίες σε επιμέρους άρθρα
Παρά την αρνητική ψήφο επί της αρχής, η αντιπολίτευση στήριξε αρκετές επιμέρους διατάξεις. Η ονομαστική ψηφοφορία έγινε σε 19 άρθρα και στην τροπολογία, μετά από αίτημα της ΝΔ και του ΣΥΡΙΖΑ. Ψήφισαν 288 βουλευτές, εκτός από το άρθρο 38, όπου ψήφισαν 287. Το ΠΑΣΟΚ υπερψήφισε εννέα άρθρα και την τροπολογία, που αφορούν ρυθμίσεις οι οποίες περιλαμβάνονται και στις δικές του προτάσεις. Δεν στήριξε όμως το νομοσχέδιο επί της αρχής.
Τα άρθρα συγκέντρωσαν από 158 έως 227 θετικές ψήφους, με κορυφαίο το άρθρο 15 για τον συνεπή οφειλέτη (227 «υπέρ», 47 «κατά», 14 «παρών»).
Τα άρθρα 35 και 36, για τις έως 120 δόσεις προς τη φορολογική διοίκηση και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης, πέρασαν με 197 «υπέρ», 37 «κατά» και 54 «παρών». Το άρθρο 38 έλαβε 226 «υπέρ», 35 «κατά» και 26 «παρών». Στον αντίποδα, οι διατάξεις για τη διμερή ρύθμιση οφειλών πέρασαν με οριακές πλειοψηφίες. Το άρθρο 22 για την «Ανταπόκριση του οφειλέτη» εγκρίθηκε με 158 «υπέρ» έναντι 130 «κατά». Το άρθρο 24 για την ανώτατη διάρκεια της διαδικασίας εγκρίθηκε με 158 «υπέρ», 119 «κατά» και 11 «παρών». Το άρθρο 30, που ορίζει την Τράπεζα της Ελλάδος ως αρμόδια αρχή, συγκέντρωσε 160 «υπέρ», 119 «κατά» και 9 «παρών».































