Ενιαίο μέτωπο απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο εμφάνισαν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ σε τριμερή συνάντηση των υπουργείων Άμυνας στην Αθήνα, την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου. Συμμετείχαν οι επικεφαλής αμυντικής πολιτικής των τριών χωρών και άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι. Στο κοινό ανακοινωθέν που εξέδωσαν μετά τη συνάντηση, οι τρεις πλευρές αναφέρουν ότι η συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης «παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, αγνοεί τους διεθνείς κανόνες που διέπουν τη θαλάσσια δικαιοδοσία και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη». Ανακοίνωσαν επίσης την απόφασή τους να εμβαθύνουν την αμυντική τους συνεργασία.
- Η τριμερής συνάντηση των υπουργείων Άμυνας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 5 Νοεμβρίου.
- Το τουρκολιβυκό μνημόνιο επικυρώθηκε από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων στις 20 Οκτωβρίου 2026.
- Οι τρεις χώρες συζήτησαν τη σύσταση τριμερούς ομάδας εργασίας για την αμυντική βιομηχανία.
- Επαναβεβαιώθηκε η στήριξη στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Από τη Σύνοδο της Ιερουσαλήμ στην επικύρωση του μνημονίου
Το πλαίσιο της συνάντησης έχει τις ρίζες του στη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών των τριών χωρών στην Ιερουσαλήμ, στις 22 Δεκεμβρίου 2025. Εκεί υιοθετήθηκε η Κοινή Διακήρυξη πάνω στην οποία στηρίζεται η τριμερής εταιρική σχέση. Στην Αθήνα, οι πλευρές επαναβεβαίωσαν ότι η αμυντική συνεργασία αποτελεί κεντρικό πυλώνα αυτής της σχέσης. Υπενθύμισαν επίσης την πρόσκληση των ηγετών προς άλλους εταίρους με κοινές αντιλήψεις να ενταχθούν στο σχήμα.
Λίγες εβδομάδες πριν από τη συνάντηση μεσολάβησε η εξέλιξη που κυριάρχησε στο ανακοινωθέν. Το μνημόνιο υπογράφηκε το 2019 ανάμεσα στην Τουρκία και τη Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA), τη διεθνώς αναγνωρισμένη τότε κυβέρνηση της Λιβύης. Στις 20 Οκτωβρίου 2026 το ενέκρινε η Βουλή των Αντιπροσώπων, με έδρα την ανατολική Λιβύη. Σύμφωνα με το To Vima, με την έγκριση αυτή η ανατολική βουλή ανέτρεψε την προηγούμενη αντίθεσή της στη συμφωνία.
Αθήνα, Λευκωσία και Κάιρο απέρριψαν την κίνηση. Υποστηρίζουν ότι το μνημόνιο αγνοεί τα θαλάσσια δικαιώματα των ελληνικών νησιών, ιδίως της Κρήτης και των νησιών του νοτιοανατολικού Αιγαίου.
Η Αθήνα φιλοξενεί τη συζήτηση για ασφάλεια και αμυντική βιομηχανία
Στη συνάντηση της 5ης Νοεμβρίου οι τρεις πλευρές επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για ειρήνη, σταθερότητα, ασφάλεια και ευημερία στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή. Οι συζητήσεις κάλυψαν τις εκτιμήσεις για την περιφερειακή ασφάλεια και τη συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία και καινοτομία. Συζητήθηκε επίσης η θαλάσσια ασφάλεια, με έμφαση στην προστασία ζωτικών θαλάσσιων οδών και κρίσιμων υποδομών. Στην ατζέντα ήταν ακόμη η ετοιμότητα, η αντιμετώπιση καταστροφών και η πολιτική προστασία.
Ως κοινές απειλές κατονομάστηκαν η τρομοκρατία, η διάδοση προηγμένων οπλικών συστημάτων και οι αποσταθεροποιητικές δραστηριότητες κρατικών και μη κρατικών δρώντων. Οι τρεις χώρες συμφώνησαν να ενισχύσουν τον συντονισμό τους απέναντι σε αναδυόμενες απειλές και να ενδυναμώσουν τη συλλογική τους ανθεκτικότητα.
Δίκαιο της θάλασσας και Κυπριακό στο επίκεντρο του ανακοινωθέντος
Το ανακοινωθέν τονίζει την τήρηση του δικαίου της θάλασσας, όπως αποτυπώνεται στο εθιμικό διεθνές δίκαιο. Οι τρεις πλευρές επαναβεβαίωσαν τη στήριξή τους στην κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Οι τρεις χώρες εξέφρασαν την αντίθεσή τους σε μονομερείς διεκδικήσεις, εξαναγκασμό, απειλές χρήσης βίας και αποσταθεροποιητική στρατιωτική ενίσχυση.
Τόνισαν ακόμη ότι καμία χώρα της περιοχής δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως εφαλτήριο για ενέργειες που απειλούν την περιφερειακή ασφάλεια. Ως σημαντικό στοιχείο σταθερότητας ανέδειξαν και την ενεργειακή συνεργασία, και αντιτάχθηκαν σε απόπειρες παρεμπόδισής της κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου.
Όπως σημειώνει το To Vima, η θέση των τριών υπουργείων Άμυνας για το τουρκολιβυκό μνημόνιο αποτελεί την κοινή νομική και διπλωματική τους γραμμή. Η Άγκυρα και η Τρίπολη την αμφισβητούν.
Τα επόμενα βήματα: ομάδα εργασίας και τακτικός διάλογος
Για τη συνέχεια, οι τρεις πλευρές διερεύνησαν πώς τα κοινά στρατηγικά τους συμφέροντα μπορούν να γίνουν πρακτική συνεργασία. Τα μέσα που εξετάστηκαν είναι οι ανταλλαγές στελεχών, οι κοινές πρωτοβουλίες και ο τακτικός διάλογος μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Στο τραπέζι τέθηκε η σύσταση τριμερούς ομάδας εργασίας για την αμυντική βιομηχανία, με στόχο τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας και την ενίσχυση των συλλογικών δυνατοτήτων.
Οι αντιπροσωπείες υπογράμμισαν επίσης τη σημασία των συμπράξεων μεταξύ των αμυντικών βιομηχανιών των τριών χωρών. Έδωσαν έμφαση στις ευκαιρίες για κοινή ανάπτυξη, παραγωγή και τεχνολογική συνεργασία, ώστε να ενδυναμωθεί η βιομηχανική βάση της εταιρικής τους σχέσης στον τομέα της ασφάλειας.































