Ένα τμήμα εγκαταλελειμμένου πυραύλου Falcon 9 της SpaceX προσέκρουσε στη Σελήνη τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης 5 Αυγούστου, δημιουργώντας έναν νέο κρατήρα στη σεληνιακή επιφάνεια. Το αντικείμενο, το ανώτερο στάδιο του πυραύλου βάρους περίπου τεσσάρων τόνων, χτύπησε τον φυσικό δορυφόρο της Γης με ταχύτητα γύρω στα 2,43 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο – δηλαδή περίπου 8.700 χιλιόμετρα την ώρα – κοντά στον κρατήρα Αϊνστάιν, σε φωτισμένη περιοχή κοντά στο ορατό από τη Γη χείλος της Σελήνης. Η NASA είχε επιβεβαιώσει εκ των προτέρων ότι δεν υπήρχε κανένας κίνδυνος για τον πλανήτη μας.
- Το δεύτερο στάδιο ενός Falcon 9 έπεσε στη Σελήνη με περίπου 8.700 χλμ./ώρα.
- Η NASA εκτιμά ότι δημιουργήθηκε κρατήρας πλάτους περίπου 18 μέτρων και βάθους 4 μέτρων.
- Ο πύραυλος είχε εκτοξευθεί τον Ιανουάριο του 2025 και περιπλανιόταν ανεξέλεγκτος στο Διάστημα.
- Δεν υπήρξε κανένας κίνδυνος για τη Γη, τόνισε η αμερικανική διαστημική υπηρεσία.
«Δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τη Γη», είχε διαβεβαιώσει ο εκπρόσωπος της NASA, Τζίμι Ράσελ, προσθέτοντας ότι η υπηρεσία θα συνεχίσει να παρακολουθεί το αντικείμενο για εκπαιδευτικούς λόγους και να μελετά το σημείο της πρόσκρουσης.
Πώς ένας πύραυλος βρέθηκε σε τροχιά σύγκρουσης με τη Σελήνη
Ο συγκεκριμένος Falcon 9 είχε εκτοξευθεί τον Ιανουάριο του 2025 στο πλαίσιο αποστολής που μετέφερε σεληνιακούς προσεδαφιστές – ανάμεσά τους τα σκάφη Blue Ghost της αμερικανικής Firefly Aerospace και Hakuto-R της ιαπωνικής ispace – μαζί με επιστημονικό εξοπλισμό.
Σε αντίθεση με τις αποστολές σε χαμηλή τροχιά, όπου τα χρησιμοποιημένα τμήματα των πυραύλων επιστρέφουν στην ατμόσφαιρα και καταστρέφονται, το βαρύ φορτίο της αποστολής προς τη Σελήνη απαιτούσε μεγαλύτερη ώθηση. Έτσι, το δεύτερο στάδιο – μήκους περίπου 13,8 μέτρων, στο μέγεθος ενός πενταόροφου κτιρίου – παρέμεινε ανεξέλεγκτο στο Διάστημα, χωρίς καύσιμα, ανάμεσα σε χιλιάδες άλλα διαστημικά απορρίμματα.
Ο αστρονόμος Μπιλ Γκρέι, μέσω δημόσια διαθέσιμων δεδομένων, ήταν ο πρώτος που υπολόγισε ότι η πορεία του σταδίου, επηρεασμένη από την ηλιακή δραστηριότητα και βαρυτικές επιδράσεις, οδηγούσε αναπόφευκτα σε πρόσκρουση. Το Κέντρο Μελετών Αντικειμένων Κοντά στη Γη (CNEOS) της NASA επιβεβαίωσε στη συνέχεια το ενδεχόμενο.
Ένα φυσικό πείραμα που παρακολούθησε όλος ο κόσμος
Επειδή η Σελήνη δεν έχει ατμόσφαιρα και έχει πολύ ασθενέστερη βαρύτητα, τίποτα δεν επιβράδυνε το αντικείμενο πριν από την πρόσκρουση. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το χτύπημα εκτίναξε μια στήλη σκόνης και βράχων, με προσομοιώσεις να προβλέπουν ότι το εκτινασσόμενο υλικό μπορεί να ανέβηκε δεκάδες χιλιόμετρα πάνω από τη σεληνιακή επιφάνεια.
Ο δρ Ματ Μπόθγουελ, αστρονόμος στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, χαρακτήρισε το γεγονός εντυπωσιακό φυσικό πείραμα: «Είναι κάτι πραγματικά τεράστιο που συγκρούεται με τη Σελήνη. Δεν είναι καθόλου επικίνδυνο, μπορούμε απλώς να παρακολουθήσουμε το θέαμα».
Η ίδια η λάμψη δεν ήταν ορατή με γυμνό μάτι, ενώ η θέση της πρόσκρουσης κοντά στο φωτεινό χείλος του δίσκου δυσκόλεψε την παρατήρηση ακόμη και με ισχυρά τηλεσκόπια. Έμπειροι ερασιτέχνες και επαγγελματίες αστρονόμοι σε όλο τον κόσμο έστρεψαν τα όργανά τους στο σημείο. Το πιο πολύτιμο υλικό, ωστόσο, αναμένεται από το Διάστημα: ο νοτιοκορεατικός δορυφόρος Danuri και ο Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) της NASA θα φωτογραφίσουν την περιοχή πριν και μετά, ώστε οι ερευνητές να μετρήσουν τον νέο κρατήρα.
Το ζήτημα των διαστημικών σκουπιδιών επιστρέφει στο προσκήνιο
Πέρα από το θέαμα, το περιστατικό αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τη διαχείριση των διαστημικών απορριμμάτων. Η NASA και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος υποχρεούνται να προβλέπουν το τέλος ζωής κάθε σκάφους πριν από την εκτόξευση, εξασφαλίζοντας καύσιμα για ασφαλή απομάκρυνσή του από την τροχιά. Οι εμπορικές εταιρείες, όπως εξηγεί η Χάνα Σάρτζεντ του Πανεπιστημίου του Λέστερ, δεν καλύπτονται από τους ίδιους κανόνες – αν και γίνονται προσπάθειες να θεσπιστούν αντίστοιχες απαιτήσεις.
«Δεν είναι καλό να στέλνουμε τυχαία συντρίμμια στη Σελήνη. Δεν είναι κάτι που πρέπει να το κάνουμε συνήθεια. Τι θα γινόταν αν χτυπούσε μια περιοχή ιδιαίτερου ενδιαφέροντος ή προκαλούσε ζημιά στους ιστορικούς προσεδαφιστές των Apollo;» σημειώνει η Σάρτζεντ.
Άλλοι επιστήμονες βλέπουν και μια ευκαιρία. Ο Ρομπέρτο Μπουτζολάκι, του Πανεπιστημίου Επιστήμης και Τεχνολογίας του Μακάο, υπενθυμίζει ότι η Σελήνη δέχεται εδώ και δεκαετίες προσκρούσεις από αποστολές πολλών κρατών, αλλά και εκατομμύρια χρόνια χτυπημάτων από αστεροειδείς. Γνωρίζοντας τη μάζα, την ταχύτητα και την τροχιά ενός τεχνητού αντικειμένου, οι ερευνητές αποκτούν σπάνια, ελεγχόμενα δεδομένα για το πώς διαμορφώνονται οι πλανητικές επιφάνειες.
Θεωρείτε ότι οι ιδιωτικές διαστημικές εταιρείες πρέπει να δεσμεύονται από τους ίδιους κανόνες με τις κρατικές υπηρεσίες για τα διαστημικά σκουπίδια; Πείτε μας τη γνώμη σας στα σχόλια.
