Κάθε νοικοκυριό στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να διαθέτει κιτ έκτακτης ανάγκης με εφόδια για τουλάχιστον 72 ώρες. Αυτή είναι η βασική σύσταση του νέου οδηγού ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που παρουσιάστηκε στις 3 Νοεμβρίου στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας. Τις νέες κατευθυντήριες γραμμές ανακοίνωσε η Επίτροπος για την Ισότητα, την Ετοιμότητα και τη Διαχείριση Κρίσεων, Χάτζα Λαχμπίμπ. Ο οδηγός καλεί τους πολίτες να είναι προετοιμασμένοι για κρίσεις όπως ακραία καιρικά φαινόμενα, φυσικές καταστροφές, κυβερνοεπιθέσεις και υβριδικές απειλές. Στόχος είναι να μπορούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες μέχρι να κινητοποιηθούν οι κρατικοί μηχανισμοί Πολιτικής Προστασίας.
- Η Κομισιόν προτρέπει κάθε νοικοκυριό να έχει εφόδια για τουλάχιστον 72 ώρες σε περίπτωση κρίσης.
- Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές παρουσιάστηκαν από την Επίτροπο Χάτζα Λαχμπίμπ στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας.
- Θεσπίζεται ετήσια «Ημέρα Ετοιμότητας της ΕΕ», με πρώτη διοργάνωση τον Οκτώβριο του 2027.
- Ο οδηγός καλύπτει τέσσερις τομείς: αυτάρκεια 72 ωρών, εκπαίδευση, ετοιμότητα χωρίς αποκλεισμούς και ενημέρωση για κινδύνους.
Νερό, τρόφιμα, φάρμακα και έγγραφα συνθέτουν το κιτ
Σύμφωνα με τις οδηγίες, όπως τις περιγράφουν η Ναυτεμπορική και το Βήμα, το κιτ οφείλει να εξασφαλίζει την αυτονομία του νοικοκυριού και να περιλαμβάνει τέσσερις κατηγορίες ειδών.
- Νερό και τρόφιμα: εμφιαλωμένο νερό, περίπου δύο λίτρα ανά άτομο την ημέρα, και τρόφιμα μακράς διαρκείας που δεν χρειάζονται μαγείρεμα, όπως κονσέρβες, ξηροί καρποί και μπάρες δημητριακών.
- Φάρμακα και υγιεινή: φαρμακείο πρώτων βοηθειών, η απαραίτητη προσωπική ή συνταγογραφούμενη φαρμακευτική αγωγή και βασικά είδη ατομικής υγιεινής.
- Φωτισμός και επικοινωνία: φακός με μπαταρίες ή δυναμό, φορητό ραδιόφωνο για ενημέρωση από τις αρχές, εφεδρικές μπαταρίες και powerbank για τα κινητά.
- Έγγραφα και μετρητά: αντίγραφα σημαντικών εγγράφων, όπως ταυτότητες, διαβατήρια και ασφαλιστήρια συμβόλαια, σε αδιάβροχη θήκη, καθώς και ένα μικρό ποσό σε μετρητά.
Οι πρώτες τρεις ημέρες μιας κρίσης είναι, κατά την Κομισιόν, το διάστημα στο οποίο κινητοποιείται η δημόσια βοήθεια, και γι’ αυτό οι πολίτες καλούνται να είναι αυτάρκεις.
Τέσσερις τομείς, από το νηπιαγωγείο έως τα άτομα με αναπηρία
Οι κατευθυντήριες γραμμές απευθύνονται κυρίως στις αρχές. Σκοπός τους είναι να δώσουν στους πολίτες «τις γνώσεις και τα εργαλεία» για να προστατεύσουν τον εαυτό τους και τους άλλους σε περίπτωση κρίσης. Ο πρώτος τομέας είναι η αυτάρκεια 72 ωρών, μέσω βασικών εφοδίων και τσαντών έκτακτης ανάγκης.
Ο δεύτερος αφορά την εκπαίδευση. Η ετοιμότητα ενσωματώνεται στα προγράμματα σπουδών της προσχολικής και της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ προβλέπεται κατάρτιση για τους εκπαιδευτικούς. Έτσι τα παιδιά θα αναπτύσσουν σχετικές δεξιότητες από μικρή ηλικία, με δραστηριότητες κατάλληλες για την ηλικία τους, «χωρίς να δημιουργείται φόβος ή άγχος».
Ο τρίτος τομέας είναι η ετοιμότητα χωρίς αποκλεισμούς. Τα μέτρα πρέπει να γίνουν πιο προσβάσιμα, να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή τους στον σχεδιασμό, ώστε «κανείς να μην μένει πίσω». Ο τέταρτος αφορά την ενημέρωση για κινδύνους και απειλές.
Ετήσια «Ημέρα Ετοιμότητας» και stress tests για την Πολιτική Προστασία
Η Λαχμπίμπ ανακοίνωσε επίσης την καθιέρωση ετήσιας «Ημέρας Ετοιμότητας της ΕΕ», με πρώτη διοργάνωση τον Οκτώβριο του 2027. Οι πρωτοβουλίες στηρίζονται σε πρόσφατα εγκριθείσα Σύσταση της Επιτροπής για την επιχειρησιακή συνέχεια και τις δοκιμές αντοχής. Στόχος της είναι να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των εθνικών σημείων επαφής πολιτικής προστασίας σε όλη την Ευρώπη.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής, η Ευρώπη αντιμετωπίζει «όλο και πιο συχνές και πολύπλοκες κρίσεις». Τα νέα μέτρα εντάσσονται στην υλοποίηση της στρατηγικής της ΕΕ για μια «Ένωση Ετοιμότητας» και μετατρέπουν τους στόχους της σε πρακτικές δράσεις. Όπως σημειώνει το In.gr, η προετοιμασία για κρίσεις έχει επιστρέψει στο επίκεντρο των κυβερνητικών οδηγιών σε δεκάδες χώρες παγκοσμίως.
Οι δήμοι καλούνται να ενημερώνουν για εκκενώσεις και σημεία συγκέντρωσης
Η πρωτοβουλία δίνει έμφαση στην ανθεκτικότητα σε τοπικό επίπεδο και στην ατομική προετοιμασία των πολιτών. Σε εκτεταμένα μπλακάουτ, ακραία καιρικά φαινόμενα ή τεχνολογικά ατυχήματα, τα αποθέματα στα σπίτια μπορούν να αποσυμφορήσουν τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Με τα νοικοκυριά αυτάρκη, οι αρχές και οι δήμοι μπορούν να επικεντρωθούν στην προστασία των πιο ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.
Παράλληλα, οι τοπικές αρχές καλούνται να ενημερώνουν έγκαιρα τους δημότες για τα σχέδια εκκένωσης και για τα προκαθορισμένα σημεία συγκέντρωσης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.































