Το Κογκρέσο των ΗΠΑ είναι το νομοθετικό σώμα της χώρας και ο βασικός θεσμικός αντίβαρος του Λευκού Οίκου. Αποτελείται από δύο σώματα, τη Βουλή των Αντιπροσώπων με 435 μέλη και τη Γερουσία με 100. Την Τρίτη 3 Νοεμβρίου οι Αμερικανοί καλούνται να αποφασίσουν ποιο κόμμα θα το ελέγχει. Στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026 κρίνονται όλες οι έδρες της Βουλής, 35 έδρες της Γερουσίας και 36 θέσεις κυβερνητών. Σχεδόν 250 εκατομμύρια ψηφοφόροι έχουν δικαίωμα ψήφου. Το αποτέλεσμα θα καθορίσει πόσο ελεύθερα θα κυβερνήσει ο Ντόναλντ Τραμπ στα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του.
- Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών σε κάθε σώμα για να ανατρέψουν τις ρεπουμπλικανικές πλειοψηφίες.
- Στη Γερουσία οι Ρεπουμπλικανοί έχουν σήμερα 53 έδρες έναντι 47 των Δημοκρατικών.
- Το Decision Desk HQ εκτιμούσε στις 28 Οκτωβρίου ότι οι Δημοκρατικοί έχουν 80% πιθανότητες να κερδίσουν τη Βουλή.
Οι ενδιάμεσες εκλογές (midterms) διεξάγονται στο μέσο της τετραετούς προεδρικής θητείας. Ο πρόεδρος δεν τίθεται στην κάλπη και ο Τραμπ θα παραμείνει στον Λευκό Οίκο ό,τι κι αν συμβεί. Συνολικά πραγματοποιούνται σχεδόν 7.000 εκλογικές αναμετρήσεις σε ομοσπονδιακό και πολιτειακό επίπεδο, καθώς και δεκάδες χιλιάδες τοπικές. Παραδοσιακά οι ενδιάμεσες εκλογές είναι δυσμενείς για το κόμμα του προέδρου. Αυτή τη φορά η δημοτικότητα του Τραμπ βρίσκεται κοντά στο χαμηλότερο επίπεδο της θητείας του. Στις ανησυχίες των ψηφοφόρων περιλαμβάνονται το κόστος ζωής, η οικονομία, η μετανάστευση και ο πόλεμος με το Ιράν.
Οι Δημοκρατικοί θεωρούνται φαβορί για τη Βουλή των Αντιπροσώπων
Οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν οριακή πλειοψηφία στη Βουλή. Ανάλογα με την πηγή, έχουν 218 ή 219 έδρες έναντι 214 των Δημοκρατικών. Το ιστορικό προηγούμενο δεν ευνοεί τον πρόεδρο: στις ενδιάμεσες εκλογές του 2018, στην πρώτη του θητεία, οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν 41 έδρες στη Βουλή.
Το εύρος ενός πιθανού «μπλε κύματος» παραμένει πάντως αβέβαιο. Σύμφωνα με το CNN, ο επανασχεδιασμός των εκλογικών περιφερειών, τον οποίο ενθάρρυνε ο Τραμπ, έχει κάνει ορισμένες έδρες πρακτικά αδύνατο να αλλάξουν χέρια. «Από τις 435 έδρες της Βουλής, μόνο περίπου 40 θεωρούνται πραγματικά αμφίρροπες», εξήγησε ο πολιτικός αναλυτής του δικτύου Στίβεν Κόλινσον. Όπως σημείωσε, οι Δημοκρατικοί μπορεί να συγκεντρώσουν εκατομμύρια επιπλέον ψήφους αλλά να κερδίσουν λίγες μόνο έδρες.
Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Βουλή, Χακίμ Τζέφρις, εμφανίζεται βέβαιος. «Είμαστε έτοιμοι να ανακτήσουμε τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων», δήλωσε, και σε συνέντευξή του στο CNN χαρακτήρισε τη νίκη «πολύ πιθανή». Ήδη από τον Σεπτέμβριο είχε υποσχεθεί ότι θα «λογοδοτήσουν οι απατεώνες».
Τι εργαλεία θα αποκτούσε μια δημοκρατική πλειοψηφία
Ο έλεγχος της Βουλής θα έδινε στους Δημοκρατικούς την προεδρία όλων των επιτροπών. Οι πρόεδροι των επιτροπών μπορούν να ξεκινούν έρευνες και να καλούν μάρτυρες να καταθέσουν ενόρκως. Τα νομοσχέδια για τα φορολογικά έσοδα ξεκινούν από τη Βουλή, και ο πρόεδρος του σώματος αποφασίζει ποια νομοσχέδια τίθενται σε ψηφοφορία. Μπορεί έτσι να παγώσει επ’ αόριστον ρεπουμπλικανικές πρωτοβουλίες.
Η Βουλή έχει επίσης την εξουσία να κινήσει διαδικασία παραπομπής (impeachment). Ο Τραμπ παραπέμφθηκε δύο φορές στην πρώτη του θητεία, όμως αθωώθηκε και τις δύο από τη Γερουσία. Ο Τζέφρις έχει αφήσει να εννοηθεί ότι στόχος του θα ήταν μάλλον ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, αν ο Τραμπ δεν τον απομακρύνει.
Τα όρια είναι πάντως σαφή: ο Τραμπ διατηρεί το δικαίωμα βέτο και ευρείες εκτελεστικές εξουσίες στους δασμούς, στη μετανάστευση και στην εξωτερική πολιτική.
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε στις 20 Οκτωβρίου ότι μια Βουλή υπό τους Δημοκρατικούς θα μπορούσε να κάνει «πολύ λίγα» για να μπλοκάρει την ατζέντα του προέδρου. Αναλυτές που μίλησαν στο Reuters σημειώνουν ότι αξιωματούχοι της κυβέρνησης θα μπορούσαν να αγνοήσουν τις κλήσεις του Κογκρέσου. Ο λόγος είναι ότι ένα υπουργείο Δικαιοσύνης με επικεφαλής διορισμένους του Τραμπ δεν θα τις επέβαλλε. Οι ίδιοι αναλυτές θεωρούν πιθανές, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, συγκρούσεις το 2027 για το ανώτατο όριο χρέους και τη χρηματοδότηση της κυβέρνησης. Εκτιμούν ότι μια αναμέτρηση για το όριο χρέους έως το καλοκαίρι θα μπορούσε να ταράξει τις αγορές. Για τον Ευρωπαίο και τον Έλληνα αναγνώστη αυτό σημαίνει ότι οι πολιτικές αντιπαραθέσεις στην Ουάσιγκτον μπορεί να επηρεάσουν και τη διάθεση των διεθνών επενδυτών.
Η Γερουσία κρίνεται σε λίγες πολιτείες και το Μίσιγκαν ανησυχεί τους Δημοκρατικούς
Από τις 35 έδρες της Γερουσίας που διεκδικούνται, οι Ρεπουμπλικανοί υπερασπίζονται 22 και οι Δημοκρατικοί 13. Στην άνω βουλή κάθε πολιτεία εκλέγει δύο γερουσιαστές ανεξαρτήτως πληθυσμού. Έτσι η Καλιφόρνια, με πάνω από 39 εκατομμύρια κατοίκους, έχει την ίδια εκπροσώπηση με το Ουαϊόμινγκ, που έχει λίγο πάνω από μισό εκατομμύριο. Ο έλεγχος της Γερουσίας θα έδινε στους Δημοκρατικούς λόγο στη διαδικασία επικύρωσης διορισμών.
Στις πολιτείες που παρακολουθούνται στενά περιλαμβάνονται η Βόρεια Καρολίνα, όπου οι Δημοκρατικοί φαίνεται να προηγούνται, καθώς και το Μέιν, το Οχάιο και η Άιοβα. Οι Δημοκρατικοί ελπίζουν επίσης να κερδίσουν το Τέξας, την Αλάσκα και το Κάνσας. Παράλληλα πρέπει να κρατήσουν το Μίσιγκαν, τη μόνη δική τους έδρα που θεωρείται ότι κινδυνεύει.
Εκεί ξέσπασε ανοιχτός εμφύλιος. Η Χέιλι Στίβενς έχασε για λίγο το χρίσμα των Δημοκρατικών από τον προοδευτικό Αμπντούλ Ελ Σαγέντ. Την Κυριακή, δύο μέρες πριν από τις κάλπες, εμφανίστηκε στο πλευρό του Ρεπουμπλικανού υποψηφίου Μάικ Ρότζερς σε εκκλησία του Ντιτρόιτ. Στη συνέχεια ανακοίνωσε με βίντεο ότι τον στηρίζει. Αρκετοί στενοί της συνεργάτες παραιτήθηκαν αμέσως.
Το Μίσιγκαν και η Αλάσκα κινδυνεύουν να κοστίσουν στους Δημοκρατικούς τη Γερουσία, και στις δύο περιπτώσεις εξαιτίας δικών τους επιλογών.
Οι κάλπες κλείνουν σε διαφορετικές ώρες ανά πολιτεία, οπότε τα πρώτα αποτελέσματα θα έρθουν από την Ανατολική Ακτή. Πέρα από τη σύνθεση του Κογκρέσου, οι εκλογές θεωρούνται ευρέως δημοψήφισμα για τα δύο πρώτα χρόνια της προεδρίας Τραμπ. Θα διαμορφώσουν επίσης το πολιτικό σκηνικό ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028.































