«Οι επιστήμονες δεν αναζητούν πλέον ενδείξεις νερού» — αυτή είναι η ουσία της νέας κινεζικής αποστολής στη Σελήνη. Το ερώτημα, όπως το θέτουν οι ίδιοι, δεν είναι αν υπάρχει νερό στους πόλους του φυσικού μας δορυφόρου, αλλά πού ακριβώς βρίσκεται, σε τι μορφή και συγκέντρωση, και αν μπορεί ρεαλιστικά να αξιοποιηθεί. Με αυτόν τον στόχο η Κίνα ετοιμάζεται να εκτοξεύσει το Chang’e-7, την πιο τεχνολογικά σύνθετη σεληνιακή αποστολή της μέχρι σήμερα, με προορισμό τους μόνιμα σκιασμένους κρατήρες κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης, όπου οι θερμοκρασίες αγγίζουν το απόλυτο μηδέν.
- Η αποστολή Chang’e-7 θα περιλαμβάνει τροχιακό σκάφος, ρομπότ προσεδάφισης, ρόβερ και ένα πρωτότυπο «πηδηχτό» ρομπότ.
- Στόχος είναι ο εντοπισμός παγωμένου νερού σε κρατήρες με θερμοκρασίες έως και -250°C.
- Το «χοροπηδηχτό» ρομπότ αναμένεται να πραγματοποιήσει τουλάχιστον τρία άλματα, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο Xinhua.
Το «χοροπηδηχτό» ρομπότ είναι ο πρωταγωνιστής της αποστολής
Το μεγαλύτερο εμπόδιο για τα συμβατικά ρόβερ με τροχούς είναι η απότομη κλίση των τοιχωμάτων των κρατήρων και το διαρκές σκοτάδι στον πυθμένα τους. Για να ξεπεράσει το πρόβλημα, το Chang’e-7 θα χρησιμοποιήσει ένα πρωτότυπο «πηδηχτό» ρομπότ, εξοπλισμένο με αναλυτή μορίων νερού και μικρούς προωθητήρες, ώστε να πετάει μέσα στους σκιασμένους κρατήρες. Στη συνέχεια θα προσεδαφίζεται πάνω σε έξι αρθρωτά πόδια, πριν ξαναπηδήξει προς τις ηλιόλουστες περιοχές για να επαναφορτίσει τις μπαταρίες του. Σύμφωνα με το Xinhua, το ρομπότ αναμένεται να κάνει τουλάχιστον τρία τέτοια άλματα.
Πρόκειται για τη μετάβαση από την απλή εξερεύνηση της Σελήνης στο κατά πόσο οι πόροι της μπορούν πράγματι να χρησιμοποιηθούν.
Γιατί ο νότιος πόλος συγκεντρώνει το παγκόσμιο ενδιαφέρον
Οι κρατήρες κοντά στον νότιο πόλο δεν έχουν δει ηλιακό φως εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια και θεωρείται ότι λειτουργούν σαν φυσικοί καταψύκτες, διατηρώντας αρχαίο νερό και πτητικές ενώσεις. Το προσβάσιμο νερό θα μπορούσε να δώσει πόσιμο νερό στους αστροναύτες, οξυγόνο για τις βάσεις και υδρογόνο ως καύσιμο πυραύλων — μειώνοντας την ανάγκη για δαπανηρές αποστολές ανεφοδιασμού από τη Γη. Παράλληλα, τα φωτισμένα σχεδόν συνεχώς χείλη των κρατήρων προσφέρουν σταθερό θερμικό περιβάλλον και ηλιακή ενέργεια, ιδανικά για μελλοντικά φυλάκια.
Η εκτόξευση θα γίνει από το Διαστημικό Κέντρο Wenchang, στην επαρχία Χαϊνάν, με πύραυλο Long March 5. Μία από τις υποψήφιες περιοχές προσεδάφισης βρίσκεται κοντά στο χείλος του κρατήρα Shackleton, στην περιοχή Aitken. Το ακριβές χρονοδιάγραμμα παραμένει αβέβαιο· η Κίνα δεν το έχει ανακοινώσει επίσημα, ενώ πρόσφατη αποτυχία άλλου κινεζικού πυραύλου έχει προσθέσει αβεβαιότητα στην ημερομηνία. Η επικοινωνία με τη Γη θα εξασφαλίζεται από τον δορυφόρο αναμετάδοσης Queqiao-2, που εκτοξεύτηκε τον Μάρτιο του 2024 και υποστήριξε ήδη την αποστολή Chang’e-6.
Ο ανταγωνισμός: η Κίνα και η NASA ακολουθούν διαφορετικούς δρόμους
Τα δεδομένα του Chang’e-7 και της επόμενης αποστολής Chang’e-8 θεωρούνται κρίσιμα για το κινεζικό σχέδιο επανδρωμένης προσελήνωσης πριν από το 2030 και για την κοινή με τη Ρωσία βάση — τον Διεθνή Σεληνιακό Ερευνητικό Σταθμό — που σχεδιάζεται για τα επόμενα χρόνια.
Απέναντι, η NASA επιδιώκει τον ίδιο στόχο μιας διαρκούς παρουσίας στη Σελήνη, αλλά με διαφορετική λογική: μέσα από το πρόγραμμα CLPS αγοράζει υπηρεσίες μεταφοράς και κινητικότητας από ιδιωτικές εταιρείες, με 17 συμβεβλημένες αποστολές που θα μεταφέρουν πάνω από 60 όργανα. Η ίδια η υπηρεσία περιγράφει το πρόγραμμα Artemis ως τη βάση για διαρκή σεληνιακή εξερεύνηση. Η προσπάθεια δεν είναι χωρίς εμπόδια: η αποστολή IM-2 «Athena» της Intuitive Machines, με παρόμοιους στόχους, ανατράπηκε κατά την προσεδάφιση και τέθηκε εκτός λειτουργίας μόλις μία ημέρα μετά την άφιξή της.
Το ενδιαφέρον για την περιοχή είναι διεθνές. Μέχρι σήμερα, μόνο η Ινδία έχει προσεδαφιστεί κοντά στον νότιο πόλο, με το Chandrayaan-3 το 2023, ενώ τα επόμενα χρόνια αναμένονται το ρόβερ VIPER της NASA, η αποστολή γεώτρησης PROSPECT της ESA και το κοινό ιαπωνο-ινδικό ρόβερ LUPEX.
Όπως σημειώνεται, ο νότιος πόλος της Σελήνης δεν ενδιαφέρεται για τη σημαία που φέρει κάθε σκάφος: οποιοσδήποτε εξερευνητής μπαίνει στους μόνιμα σκιασμένους κρατήρες αντιμετωπίζει το ίδιο σκοτάδι, το ίδιο ακραίο ψύχος και τα ίδια προβλήματα επικοινωνίας.
Πιστεύετε ότι η κούρσα για το νερό της Σελήνης θα οδηγήσει σε μόνιμες ανθρώπινες βάσεις μέσα στην επόμενη δεκαετία; Μοιραστείτε την άποψή σας.
