Νέα κλιμάκωση στη λεκτική αντιπαράθεση Τεχεράνης και Ουάσιγκτον σηματοδοτούν οι τελευταίες δηλώσεις της ιρανικής ηγεσίας. Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε την Παρασκευή, μιλώντας σε συνάντηση με γιατρούς, ότι έφτασε η ώρα να τερματιστεί ο πόλεμος με τις Ηνωμένες Πολιτείες «ενόσω βρισκόμαστε σε θέση ισχύος και αξιοπρέπειας». Παράλληλα, η ιρανική στρατιωτική ηγεσία προειδοποίησε ότι η απάντηση στις νέες αμερικανικές απειλές θα είναι «συντριπτική», μία ημέρα αφότου η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε ότι προετοιμάζει σκληρό νέο πακέτο κυρώσεων με στόχο την ασφυκτική οικονομική πίεση στο Ιράν.
- Ο Πεζεσκιάν ζητά τερματισμό του πολέμου «από θέση ισχύος», υπερασπιζόμενος το Μνημόνιο Κατανόησης του Ιουνίου.
- Η ιρανική στρατιωτική ηγεσία απειλεί με «συντριπτικά, τιμωρητικά και καταστροφικά πλήγματα» σε νέες κυρώσεις.
- Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, θα παρουσιάσει τις λεπτομέρειες των κυρώσεων τη Δευτέρα.
- Το Στενό του Ορμούζ παραμένει μερικώς κλειστό, με τις ΗΠΑ να επιμένουν σε ναυτικό αποκλεισμό.
Τι είπε η ιρανική ηγεσία
Ο Πεζεσκιάν τόνισε ότι ο πόλεμος θα πρέπει κάποια στιγμή να τελειώσει και ότι «είναι καλύτερο να τερματιστεί σήμερα». «Όλος ο κόσμος αναγνωρίζει τη νίκη μας και υπογραμμίζει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτέθηκαν στα σχολεία μας, στα νοσοκομεία μας και στις υποδομές μας κατά παράβαση όλων των κανόνων», ανέφερε.
Ο πρόεδρος υπερασπίστηκε το Μνημόνιο Κατανόησης 15 σημείων που υπεγράφη τον Ιούνιο με την Ουάσιγκτον, απαντώντας σε επικρίσεις από σκληροπυρηνικούς κύκλους του ιρανικού κοινοβουλίου που κατηγόρησαν την κυβέρνησή του για παραχωρήσεις. «Δεν μπορούν να βρουν ούτε μία ρήτρα σε αυτή τη συμφωνία που να υποδηλώνει παράδοση. Όλες οι δεσμεύσεις βρίσκονται στην άλλη πλευρά», είπε, προσθέτοντας πως το Ιράν «σε καμία περίπτωση δεν θα υποκύψει στον εκφοβισμό» και θα αντισταθεί «μέχρι την τελευταία μας πνοή».
«Με πλήρη ετοιμότητα σε ξηρά, θάλασσα, αέρα, αντιαεροπορική άμυνα και κυβερνοχώρο, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις θα απαντήσουν στις νέες απειλές του εχθρού με συντριπτικά, τιμωρητικά και καταστροφικά πλήγματα», δήλωσε ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, υποστράτηγος Αλί Αμπντολαχί.
Η αμερικανική στροφή προς την οικονομική πίεση
Οι δηλώσεις των Ιρανών αξιωματούχων ήρθαν αφότου η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε την προετοιμασία ενός εκτεταμένου πακέτου κυρώσεων. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μίλησε για τη «σκληρότερη οικονομική επιχείρηση που έχει ποτέ αναληφθεί εναντίον άλλης χώρας», προειδοποιώντας ότι θα υπάρξουν συνέπειες για κάθε χώρα που παρέχει «οποιασδήποτε μορφής στήριξη» στο Ιράν. Στο στόχαστρο βρίσκονται κυρίως οι εμπορικοί εταίροι της Τεχεράνης, με το Πεκίνο να αποτελεί κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος αναμένεται να παρουσιάσει τις λεπτομέρειες του πακέτου τη Δευτέρα, υποστήριξε ότι η εκστρατεία κυρώσεων θα οδηγήσει σε «κατάρρευση» της ιρανικής κυβέρνησης. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ενίσχυση της οικονομικής πίεσης θα μπορούσε να καταστήσει περιττές τις στρατιωτικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας — μια στροφή της κυβέρνησης Τραμπ προς τα οικονομικά και όχι τα στρατιωτικά μέσα, καθώς ο πόλεμος πλησιάζει τους έξι μήνες.
Το εγχείρημα, ωστόσο, δεν είναι απλό: το Ιράν συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών με τις περισσότερες κυρώσεις παγκοσμίως και έχει ελάχιστες έως μηδαμινές εμπορικές συναλλαγές με τις ΗΠΑ, γεγονός που περιορίζει τα άμεσα εργαλεία πίεσης της Ουάσιγκτον. Γι’ αυτό και το βάρος πέφτει στην προσπάθεια απομόνωσης της ιρανικής οικονομίας μέσω τρίτων χωρών.
Γιατί έχει σημασία και ποιες οι επιπτώσεις
Ένα κρίσιμο σημείο παραμένει το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Η Τεχεράνη διατηρεί το πέρασμα μερικώς κλειστό, ενώ η Ουάσιγκτον επιμένει σε αυτό που αποκαλεί ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Οποιαδήποτε νέα κλιμάκωση στην περιοχή θα είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Ενδεικτικό της ευαισθησίας των αγορών είναι ότι, όπως αναφέρεται, οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών εβδομάδων αφότου οι ΗΠΑ «έπαιξαν το χαρτί» των κυρώσεων.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε τις κυρώσεις ως «οικονομική τρομοκρατία», υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται να κάμψουν «ούτε στο ελάχιστο» την αποφασιστικότητα των Ιρανών να προστατεύσουν την ανεξαρτησία και την εθνική κυριαρχία της χώρας. Παράλληλα, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, ένας από τους βασικούς διαπραγματευτές, κάλεσε σε κατάρτιση σχεδίου για την αντιμετώπιση των «άδικων κυρώσεων» και σε ισχυρότερους οικονομικούς δεσμούς με τη Βαγδάτη, προτείνοντας τη χρήση των εθνικών νομισμάτων στις συναλλαγές ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από το δολάριο.
Τι ακολουθεί
Η προσοχή στρέφεται τώρα στη Δευτέρα, οπότε ο Μπέσεντ αναμένεται να παρουσιάσει το περιεχόμενο των κυρώσεων σε συνέντευξη Τύπου στο αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών. Η Κίνα έχει ήδη επικρίνει την πρωτοβουλία, εκτιμώντας ότι «οι κυρώσεις και η πίεση» δεν πρόκειται να οδηγήσουν στην επίλυση της σύγκρουσης. Στο διπλωματικό μέτωπο, οι υπουργοί Εξωτερικών του Ομάν και του Ιράν συζήτησαν τηλεφωνικά τρόπους δημιουργίας κατάλληλων συνθηκών για την επανέναρξη του διαλόγου.
Η μερική εκεχειρία που συμφωνήθηκε τον Ιούνιο παραμένει σε ασαφή κατάσταση, έχοντας εκπνεύσει χωρίς πρόοδο ή ανανέωση. Οι επόμενες ημέρες θα δείξουν κατά πόσον η μετατόπιση της Ουάσιγκτον προς την οικονομική πίεση θα οδηγήσει σε αποκλιμάκωση ή σε νέα ένταση.
Πιστεύετε ότι η στροφή των ΗΠΑ προς τις οικονομικές κυρώσεις μπορεί να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση ή σε νέα κλιμάκωση της έντασης με το Ιράν; Πείτε μας τη γνώμη σας.
