Λιγότερα πλοία θα μπορούν να διασχίζουν καθημερινά τη Διώρυγα του Παναμά από τον Σεπτέμβριο, εξαιτίας της ξηρασίας που προκαλεί το φαινόμενο Ελ Νίνιο. Η Αρχή της Διώρυγας του Παναμά (Autoridad del Canal de Panamá, ACP), ο αυτόνομος δημόσιος φορέας που διαχειρίζεται τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό η οποία συνδέει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό, ανακοίνωσε την Πέμπτη νέα ανώτατα όρια διελεύσεων. Από τις 3 Σεπτεμβρίου ο αριθμός των πλοίων παντός τύπου που επιτρέπεται να περνούν κάθε μέρα θα μειωθεί από τα 36 στα 34 και, από τις 15 Σεπτεμβρίου, θα υποχωρήσει περαιτέρω στα 32, λόγω των χαμηλών επιπέδων νερού στις δύο τεχνητές λίμνες που τροφοδοτούν τη διώρυγα.
- Οι ημερήσιες διελεύσεις πέφτουν στα 34 από τις 3 Σεπτεμβρίου και στα 32 από τις 15 Σεπτεμβρίου.
- Οι βροχοπτώσεις Μαΐου-Αυγούστου στην περιοχή της διώρυγας υποχώρησαν κατά 34% σε σχέση με τον ιστορικό μέσο όρο.
- Από τη διώρυγα διέρχεται περίπου το 5% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου και γύρω στο 40% της αμερικανικής διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων.
Η ACP εξήγησε ότι οι «χαμηλότερες βροχοπτώσεις από ό,τι προβλεπόταν στην υδρογραφική λεκάνη της διώρυγας» επιβάλλουν μέτρα για να στηριχθεί η «μακροπρόθεσμη διάρκεια» της λειτουργίας της. Η διώρυγα λειτουργεί με ένα σύστημα υδατοφρακτών που ανεβάζει και κατεβάζει τα πλοία, ενώ τροφοδοτείται με γλυκό νερό από τις λίμνες Γατούν και Αλαχουέλα, η στάθμη των οποίων έχει πέσει εξαιτίας των δυσμενών συνεπειών του Ελ Νίνιο.
Μια στροφή σε σχέση με τις προηγούμενες διαβεβαιώσεις
Ο περιορισμός συνιστά αναστροφή της στάσης του φορέα. Τον Μάιο, αξιωματούχοι είχαν δηλώσει στο πρακτορείο Reuters ότι δεν σχεδίαζαν να περιορίσουν τις διελεύσεις φέτος, επικαλούμενοι τα μέτρα εξοικονόμησης νερού που είχαν ληφθεί τον προηγούμενο χρόνο. Η διώρυγα διαθέτει συνήθως δυναμικότητα περίπου 40 πλοίων την ημέρα, ενώ από τον Ιούνιο ο μέσος όρος έχει διαμορφωθεί στις 35 διελεύσεις. Ήδη πριν από μήνες η ACP είχε εφαρμόσει και άλλα μέτρα, όπως ο περιορισμός του μέγιστου βυθίσματος των μεγαλύτερων πλοίων.
Κάθε σημαντική μείωση της κίνησης στη διώρυγα μεταφράζεται σε βραδύτερες διεθνείς μεταφορές για τους κλάδους που εξαρτώνται από αυτήν, κάτι που με τη σειρά του μπορεί να αυξήσει το κόστος.
Ο φορέας ανέφερε ότι με τη νέα μείωση θα αυξηθούν οι χρόνοι αναμονής για τα πλοία που επιχειρούν να περάσουν χωρίς προκράτηση. Εννέα στα δέκα πλοία χρησιμοποιούν τη διώρυγα με κράτηση, ενώ οι υπόλοιπες θέσεις βγαίνουν σε δημοπρασία. Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, η μέση νικήτρια προσφορά σε αυτές τις δημοπρασίες ήταν 135.000 δολάρια (περίπου 115.000 ευρώ), όμως τον Απρίλιο μια ναυτιλιακή εταιρεία που ήθελε επειγόντως να περάσει πλήρωσε 4 εκατομμύρια δολάρια (περίπου 3,4 εκατ. ευρώ). Ο φορέας δεν αποκλείει επιπλέον περιορισμούς, ανάλογα με το πόσο θα βρέξει τις επόμενες εβδομάδες.
Το προηγούμενο του 2023 και ο ρόλος του νερού
Δεν είναι η πρώτη φορά που η ξηρασία πλήττει τη λειτουργία της διώρυγας. Το 2023 η στάθμη στις λίμνες είχε πέσει τόσο χαμηλά, ώστε οι διαχειριστές αναγκάστηκαν να μειώσουν τις ημερήσιες διελεύσεις από 38 σε 22. Το νερό αποτελεί ευαίσθητο ζήτημα για τον Παναμά, καθώς οι ίδιες λίμνες προμηθεύουν με πόσιμο νερό τον μισό πληθυσμό της χώρας, που αριθμεί 4,2 εκατομμύρια κατοίκους, μεταξύ των οποίων και η πρωτεύουσα.
Κύριοι χρήστες της διώρυγας, που κατασκευάστηκε από τις ΗΠΑ, είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα, η Ιαπωνία, η Χιλή και η Νότια Κορέα. Η στενή σύνδεση της οδού με το αμερικανικό εμπόριο εξηγεί γιατί μια περιφερειακή ξηρασία μπορεί να έχει απόηχο στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Ένα φυσικό φαινόμενο που φέτος προμηνύεται ισχυρό
Το Ελ Νίνιο είναι φυσικό φαινόμενο που καταγράφεται κατά μέσο όρο κάθε δύο ως επτά χρόνια, όταν τα επιφανειακά νερά του κεντρικού και ανατολικού Ειρηνικού στο ύψος του ισημερινού θερμαίνονται περισσότερο από το κανονικό, προκαλώντας για μήνες αλλαγές στους ανέμους, στις ατμοσφαιρικές πιέσεις και στις βροχοπτώσεις σε παγκόσμια κλίμακα. Φέτος τα περισσότερα μετεωρολογικά μοντέλα εκτιμούν ότι θα είναι εξαιρετικά ισχυρό, από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στη διώρυγα. Η κεντρική Αμερική βιώνει σοβαρή ξηρασία, ενώ η κυβέρνηση της Ονδούρας έθεσε την Τετάρτη σχεδόν το 80% της επικράτειάς της σε κατάσταση συναγερμού λόγω ξηρασίας.
Πιστεύετε ότι οι περιορισμοί στη Διώρυγα του Παναμά θα φανούν στις τιμές και στους χρόνους παράδοσης των προϊόντων που φτάνουν στην Ελλάδα; Πείτε μας τη γνώμη σας στα σχόλια.
