Νέο μέτωπο έντασης ανάμεσα στο Ισραήλ και την Τουρκία άνοιξε με αφορμή τη Συρία, έπειτα από τους ισραηλινούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς κατά της αεροπορικής βάσης Αμπού Αλ Ντουχούρ στην επαρχία Ιντλίμπ της βορειοδυτικής Συρίας. Το πλήγμα, που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη, δικαιολογήθηκε από το Ισραήλ με το επιχείρημα ότι στη βάση επρόκειτο να αναπτυχθούν τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις — κάτι που τόσο η Άγκυρα όσο και η Δαμασκός διέψευσαν κατηγορηματικά. Οι επόμενες ημέρες σημαδεύτηκαν από κλιμάκωση της ρητορικής, με τον ισραηλινό υπουργό Άμυνας να επιτίθεται ευθέως στον Τούρκο πρόεδρο.
- Το Ισραήλ βομβάρδισε τη βάση Αμπού Αλ Ντουχούρ, εκτός λειτουργίας από το 2012, επικαλούμενο επικείμενη τουρκική παρουσία.
- Τουρκία και Συρία διαψεύδουν κάθε σχέδιο ανάπτυξης τουρκικών δυνάμεων στη βάση.
- Ο υπουργός Άμυνας Ίσραελ Κατς κατηγόρησε τον Ερντογάν ότι «σέρνει την Τουρκία σε επικίνδυνες περιπέτειες».
- Οι ΗΠΑ καταδίκασαν το ισραηλινό πλήγμα.
Ο Ίσραελ Κατς, με ανάρτησή του στο X, δήλωσε ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «σέρνει την Τουρκία σε επικίνδυνες περιπέτειες στη Συρία» και ότι η χώρα του «δεν θα επιτρέψει σε καμία οντότητα να απειλήσει την ασφάλειά της». Νωρίτερα, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε δηλώσει ότι κατέστησε σαφές στη Συρία να μην επιτρέψει τουρκική παρουσία στη βάση: «Το μήνυμά μας ήταν πολύ ξεκάθαρο. Μην το κάνετε. Υποθέτω πως δεν το κατάλαβαν». Στην ίδια γραμμή, ο αρχηγός του ισραηλινού γενικού επιτελείου, στρατηγός Εγιάλ Ζαμίρ, προειδοποίησε ότι δεν θα επιτραπεί σε «εχθρικές δυνάμεις» να εγκατασταθούν στα συριακά σύνορα.
Άγκυρα και Δαμασκός απορρίπτουν τις ισραηλινές κατηγορίες
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, διά του εκπροσώπου του υποναυάρχου Ζεκί Ακτούρκ, ξεκαθάρισε ότι «δεν υπήρχε καμία τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία» στη βάση πριν ή κατά τη διάρκεια της επίθεσης, χαρακτηρίζοντας τα πλήγματα «απαράδεκτα» και «απερίσκεπτα». Ο διευθυντής Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, Μπουρχανετίν Ντουράν, τόνισε ότι η Τουρκία «δεν θα πέσει στην παγίδα» του Νετανιάχου, τον οποίο κατηγόρησε ότι μεταχειρίζεται την εχθρότητα προς την Άγκυρα ως «πολιτική σανίδα σωτηρίας» ενόψει των εκλογών.
Ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών Ασάαντ αλ-Σαϊμπάνι δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν είχε καμία νόμιμη δικαιολογία για τον βομβαρδισμό, καθώς είχε καταστήσει σαφές πως δεν υπήρχαν σχέδια για μόνιμη τουρκική στρατιωτική παρουσία. Παραδέχθηκε ότι Τούρκοι αξιωματικοί είχαν επισκεφθεί το σημείο τις προηγούμενες ημέρες, αλλά στο πλαίσιο «στρατιωτικής συνεργασίας για εκπαίδευση και ανταλλαγή τεχνογνωσίας». Η βάση, όπως ανέφερε, είναι σε μεγάλο βαθμό άδεια, μη λειτουργική από το 2012 και υπό αποκατάσταση ώστε να χρησιμοποιηθεί από τη συριακή αεροπορία.
Η ισραηλινή αντιπολίτευση μιλά για εκλογική σκοπιμότητα
Έντονη κριτική στην κυβέρνηση άσκησε και εσωτερικά ο ηγέτης του κόμματος των Δημοκρατών του Ισραήλ, Γιαΐρ Γκολάν, ο οποίος χαρακτήρισε το πλήγμα «προκλητική και επικίνδυνη κίνηση» που φέρνει τη χώρα πιο κοντά σε σύγκρουση με την Τουρκία και βαθαίνει το χάσμα με τους συμμάχους, κυρίως τις ΗΠΑ.
Λίγες ημέρες πριν το πλήγμα, το Λικούντ ανάρτησε σε κεντρικά σημεία του Τελ Αβίβ γιγαντοαφίσα με κολάζ που απεικονίζει τον Ερντογάν, τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, τον Ναΐμ Κασέμ της Χεζμπολάχ και τον Ζόραν Μαμντάνι, με τη λεζάντα «Αυτοί θέλουν να χάσει ο Νετανιάχου… Μην τους αφήσεις να κερδίσουν».
Ένα διμερές ρήγμα που δοκιμάζει και τη λογική του ΝΑΤΟ
Η κρίση εντάσσεται σε μια περίοδο διαρκώς επιδεινούμενων σχέσεων Άγκυρας–Ιερουσαλήμ. Το προηγούμενο έτος οι δύο χώρες είχαν δημιουργήσει δίαυλο επικοινωνίας για την αποφυγή περιστατικών στη Συρία, όπου δραστηριοποιούνται στρατιωτικά και οι δύο. Από την ανατροπή του Μπασάρ αλ-Άσαντ το 2024, το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει επανειλημμένα πλήγματα, ενώ η Τουρκία διατηρεί εδώ και χρόνια παρουσία στη βόρεια και ανατολική Συρία, έχοντας εξελιχθεί σε βασικό σύμμαχο του νέου Σύρου προέδρου Άχμεντ αλ-Σάραα. Στις τριβές προστίθεται και η αντιπαράθεση για τον πόλεμο στη Γάζα.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα ισραηλινών ΜΜΕ (Israel Hayom, i24NEWS), το Ισραήλ φέρεται να εξετάζει με ποιον τρόπο θα μπορούσε να πλήξει τουρκικές δυνάμεις χωρίς να ενεργοποιηθεί το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ. Το άρθρο 5 προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση κατά ενός μέλους θεωρείται επίθεση κατά όλων· τα δημοσιεύματα αναφέρουν εκτίμηση ότι η προστασία αυτή αφορά το τουρκικό έδαφος, αλλά η εφαρμογή της είναι λιγότερο σαφής για τουρκικές δυνάμεις εκτός συνόρων. Η ιδιότητα της Τουρκίας ως μέλους της Συμμαχίας προσθέτει σημαντικό διπλωματικό και στρατιωτικό βάρος σε κάθε ενδεχόμενη ισραηλινή ενέργεια — γεγονός που καθιστά κάθε άμεση σύγκρουση στη Συρία δυνητικό πυροδότη μιας ευρύτερης περιφερειακής κρίσης.
Πιστεύετε ότι πρόκειται για πραγματικό ζήτημα ασφαλείας ή για εκλογική στρατηγική του Νετανιάχου; Μοιραστείτε την άποψή σας στα σχόλια.
