Η νέα κλιμάκωση της οικονομικής πίεσης των ΗΠΑ στο Ιράν δεν είναι υπόθεση που αφορά μόνο την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη: περνά μέσα από τους μεγάλους εμπορικούς και ναυτιλιακούς κόμβους της περιοχής. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν αργά την Τρίτη ότι αναστέλλουν τις χρηματοοικονομικές και εμπορικές συναλλαγές τους με το Ιράν, μια κίνηση που πλήττει μία από τις σημαντικότερες «πύλες» της ιρανικής οικονομίας προς τον υπόλοιπο κόσμο. Η εξέλιξη έρχεται καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε «την πιο συντριπτική οικονομική επιχείρηση» που έγινε ποτέ εναντίον χώρας, απειλώντας παράλληλα κάθε κράτος που στηρίζει την Τεχεράνη.
- Ο Τραμπ προειδοποίησε με «τεράστιες οικονομικές συνέπειες» κάθε χώρα που προσφέρει «σανίδα σωτηρίας» στο Ιράν.
- Τα ΗΑΕ ανέστειλαν τις εμπορικές και χρηματοοικονομικές συναλλαγές τους με το Ιράν, κατηγορώντας το για εκτόξευση δύο βαλλιστικών πυραύλων.
- Η Τεχεράνη και τα ιρανικά ΜΜΕ απέρριψαν τις απειλές ως «ψυχολογικό πόλεμο» και αντιπερισπασμό.
Το Ντουμπάι στο επίκεντρο της αμερικανικής στρατηγικής
Το βάρος της αμερικανικής προσπάθειας φαίνεται να πέφτει στο Ντουμπάι, που λειτουργεί ως χρηματοοικονομική «πίσω πόρτα» του Ιράν προς τις διεθνείς αγορές. Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα, η κυβέρνηση Τραμπ πίεζε επί εβδομάδες τα ΗΑΕ να χτυπήσουν τα ιρανικά χρηματοοικονομικά δίκτυα που δραστηριοποιούνται στη χώρα, υποστηρίζοντας ότι το πλήγμα στις ροές χρήματος που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης θα ήταν ισχυρότερο ακόμη και από τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
«Όταν κοιτάς την παράκαμψη των κυρώσεων από το Ιράν και την ικανότητά του να βγάζει χρήματα από παράνομες πωλήσεις πετρελαίου, το Ντουμπάι είναι ένας βασικός κόμβος για παράνομες χρηματοροές», σημείωσε ο πρώην αξιωματούχος κυρώσεων των ΗΠΑ Μαξ Μάιζλις, νυν ερευνητής στο Foundation for Defense of Democracies. Όπως εξήγησε, μεγάλο μέρος της έμμεσης δραστηριότητας περνά μέσα από τράπεζες του Ντουμπάι που στηρίζουν το «σκιώδες» τραπεζικό σύστημα του Ιράν.
Το εγχείρημα αυτό αφορά άμεσα και τη ναυτιλία: στη «μαύρη λίστα» των δραστηριοτήτων που ζητά ο Τραμπ να σταματήσουν περιλαμβάνονται τα νηολόγια πλοίων, οι εταιρείες-βιτρίνα και τα δεξαμενόπλοια που κατηγορούνται ότι μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο.
Οι απειλές Τραμπ χωρίς λεπτομέρειες
Σε ανάρτησή του στο Truth Social την Τετάρτη, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον είχε προσφέρει στην Τεχεράνη «τη μεγαλύτερη ευκαιρία» για συμφωνία, την οποία όμως το Ιράν δεν αξιοποίησε. «Οποιαδήποτε χώρα επιτρέπει στα χρηματοπιστωτικά της ιδρύματα, τις επιχειρήσεις, τα αεροδρόμια ή τους κυβερνητικούς φορείς της να παρέχουν οποιαδήποτε μορφή στήριξης στο Ιράν θα αντιμετωπίσει η ίδια ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ οικονομικές συνέπειες», έγραψε, χαρακτηρίζοντας το εγχείρημα «οικονομική D-Day» και καλώντας όλους τους συμμάχους των ΗΠΑ να ταχθούν στο πλευρό της Ουάσιγκτον.
Ο Τραμπ δεν κατονόμασε καμία χώρα πλην του Ιράν ούτε διευκρίνισε τα συγκεκριμένα μέτρα και τις κυρώσεις που σκοπεύει να προωθήσει. Επανέλαβε τους ισχυρισμούς ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν υποστεί σοβαρό πλήγμα και ότι η οικονομία της χώρας βρίσκεται «κρεμασμένη από μια κλωστή», κλείνοντας με τη θέση ότι «το Ιράν δεν θα έχει ποτέ πυρηνικά όπλα».
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ουάσιγκτον απειλεί την Τεχεράνη. Η αμερικανική κυβέρνηση διεξάγει από τον Απρίλιο εκστρατεία πίεσης με στόχο την απομόνωση του Ιράν και τον αποκλεισμό των πηγών εσόδων του, ενώ έχει ήδη επιβάλει εκτεταμένες κυρώσεις στους τομείς του πετρελαίου, της ναυτιλίας και των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Την περασμένη εβδομάδα, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είχε προειδοποιήσει το Ιράν για οικονομική απομόνωση «που δεν είχε γνωρίσει ποτέ πριν ο κόσμος».
Η αντίδραση της Τεχεράνης
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί χαρακτήρισε τον «οικονομικό πόλεμο άνευ προηγουμένου» αντιπερισπασμό από τα οικονομικά προβλήματα της ίδιας της Αμερικής, προειδοποιώντας ότι η επιπρόσθετη πίεση θα αποτύχει. Τα ιρανικά ΜΜΕ αντέδρασαν με έντονα επικριτικό τόνο: ο κρατικός φορέας IRIB απέδωσε την ανακοίνωση στην «αποτυχία της στρατιωτικής επίθεσης», το πρακτορείο Tasnim έκανε λόγο για «μεγαλοπρεπή, υπερβολική γλώσσα» και υποστήριξε ότι η Τεχεράνη «έχει μάθει πώς να παρακάμπτει» τους περιορισμούς, ενώ το Fars απέρριψε τους ισχυρισμούς Τραμπ ως «παραληρηματικούς» και μέρος του «ψυχολογικού πολέμου».
Πέντε μήνες πολέμου και μια τεταμένη περιοχή
Η κλιμάκωση έρχεται καθώς ο πόλεμος πλησιάζει τον έκτο μήνα του, μετά τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς της 28ης Φεβρουαρίου. Η Τεχεράνη είχε ανταποδώσει στοχεύοντας κράτη-συμμάχους της Ουάσιγκτον στην περιοχή και κλείνοντας το στενό του Ορμούζ, ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, ενώ οι ΗΠΑ απάντησαν με αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο.
Η νέα ένταση με τα ΗΑΕ πυροδοτήθηκε αφότου, σύμφωνα με το Αμπού Ντάμπι, το Ιράν εκτόξευσε την Τρίτη δύο βαλλιστικούς πυραύλους που έπεσαν στη θάλασσα, με στόχο τη «διεθνή ναυσιπλοΐα» — κάτι που η Τεχεράνη διέψευσε. Οι αξιωματούχοι των Εμιράτων βλέπουν τα μέτρα ως σταδιακή κλιμάκωση και όχι ως πλήρη ρήξη με το Ιράν.
Πιστεύετε ότι η οικονομική πίεση προς τις χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν μπορεί να φέρει αποτέλεσμα, ή θα εντείνει απλώς την αστάθεια στη Μέση Ανατολή και στις αγορές ενέργειας; Πείτε μας τη γνώμη σας.
