Η προοπτική να επανενταχθεί η Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35 αφορά άμεσα το ζήτημα των ισορροπιών ισχύος στην ευρύτερη περιοχή, γι’ αυτό και οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ βρίσκονται στο επίκεντρο. Ο Αμερικανός πρόεδρος, μιλώντας σε δημοσιογράφους πάνω στο Air Force One κατά τη διάρκεια πτήσης προς το Μίσιγκαν στις 27 Ιουλίου 2026, ξεκαθάρισε ότι η απόφαση για την πώληση των μαχητικών 5ης γενιάς στην Άγκυρα εξαρτάται αποκλειστικά από τον ίδιο. «Κανείς δεν μου υπαγορεύει τι πρέπει να πουλάμε και τι όχι. Η Τουρκία υπήρξε σπουδαίος σύμμαχος», είπε χαρακτηριστικά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να προχωρήσει η συμφωνία.
- Ο Τραμπ δήλωσε ότι κανείς δεν του υπαγορεύει τι θα πουλήσουν οι ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας την Τουρκία «τρομερό σύμμαχο».
- Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ενημέρωσε το Κογκρέσο ότι η Τουρκία δεν πληροί ακόμη τις νομικές προϋποθέσεις για μεταφορά F-35.
- Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπένζαμιν Νετανιάχου έχει εκφράσει ανοιχτά την αντίθεσή του στην πώληση.
Η ερώτηση για τον Νετανιάχου και η απάντηση Τραμπ
Η τοποθέτηση ήρθε ως απάντηση σε ερώτηση δημοσιογράφου για την αντίθεση του Μπένζαμιν Νετανιάχου στην αποστολή F-35 στην Τουρκία. Ο Τραμπ αναγνώρισε ότι η Άγκυρα «δεν είναι μεγάλη θαυμάστρια» του Ισραήλ και του Νετανιάχου, τόνισε όμως ότι η διμερής συνεργασία με τις ΗΠΑ παραμένει ισχυρή. «Η Τουρκία είναι μια πολύ ισχυρή χώρα. Εξαιρετική, με πολύ μεγάλο στρατό. Ο στρατός τους διαθέτει πολύ καλό εξοπλισμό», πρόσθεσε.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι η χώρα που δεν θα μπορούσε να επιβιώσει χωρίς τις ΗΠΑ είναι το Ισραήλ.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κρατά την πόρτα κλειστή
Οι δηλώσεις αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς έρχονται λίγες ημέρες μετά την επίσημη ενημέρωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς το Κογκρέσο ότι η Τουρκία δεν έχει εκπληρώσει τις προϋποθέσεις που θέτει η αμερικανική νομοθεσία για την ενδεχόμενη μεταφορά μαχητικών F-35. Η πάγια αμερικανική πολιτική, όπως τονίζεται, παραμένει αμετάβλητη.
Η θέση αυτή αποτυπώνεται σε επιστολή του Γραφείου Νομοθετικών Υποθέσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς τον Δημοκρατικό βουλευτή Γουέσλι Μπελ, η οποία συντάχθηκε έπειτα από αίτημά του σχετικά με τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, τις κυρώσεις CAATSA, το πρόγραμμα των F-35 και τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Χαμάς. Ο Λευκός Οίκος ανέθεσε στο υπουργείο Εξωτερικών να απαντήσει εκ μέρους του προέδρου.
Η αμερικανική πολιτική εξακολουθεί να βασίζεται στο άρθρο 231 του νόμου CAATSA –του νόμου για την αντιμετώπιση των αντιπάλων της Αμερικής μέσω κυρώσεων– και στο άρθρο 1245 του Νόμου περί Εξουσιοδότησης Εθνικής Άμυνας για το οικονομικό έτος 2020. Όπως διευκρινίζεται, οποιαδήποτε μεταφορά F-35 προϋποθέτει την πλήρη συμμόρφωση της Άγκυρας με όλες τις απαιτήσεις που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία. Το βασικό αγκάθι παραμένει η αγορά των ρωσικών συστημάτων S-400, εξαιτίας της οποίας η Τουρκία είχε αποκλειστεί από το πρόγραμμα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Άγκυρα φέρεται να έχει συζητήσει με την Αίγυπτο τη μεταφορά των S-400.
Προχωρά παράλληλα το εγχώριο τουρκικό μαχητικό KAAN
Παράλληλα με τη συζήτηση για τα F-35, προχωρά και το τουρκικό πρόγραμμα του εγχώριου μαχητικού 5ης γενιάς KAAN. Ο επικεφαλής της Turkish Aerospace Industries (TAI), Μεχμέτ Ντεμιρόγλου, δήλωσε στην Αεροπορική Έκθεση του Φάρνμπορο ότι οι ΗΠΑ ενέκριναν την εξαγωγή των κινητήρων F110 της General Electric που προορίζονται να τροφοδοτήσουν το αεροσκάφος. Όπως ανέφερε, η εταιρεία διαθέτει ήδη 10 κινητήρες για τα πρωτότυπα και προμηθεύεται 80 για τη μαζική παραγωγή, ενώ η άδεια εξαγωγής εγκρίθηκε στις 9 Ιουλίου. Η μαζική παραγωγή, τόνισε, απέχει τουλάχιστον δυόμισι χρόνια.
Ιράν, Κίνα και άλλες αναφορές
Στις ίδιες δηλώσεις, ο Τραμπ αναφέρθηκε και στο Ιράν, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ θα πάρουν «δισεκατομμύρια και δισεκατομμύρια» από την Τεχεράνη, «όπως πήραμε από τη Βενεζουέλα». Υποστήριξε ότι έχει «πολύ χρόνο» ως προς το ιρανικό ζήτημα και ότι η Τεχεράνη ζήτησε συνάντηση, ενώ ισχυρίστηκε –χωρίς να εξηγήσει από πού προκύπτει– ότι η ισχύς του Ιράν είναι στο 8% αυτής που ήταν. Επιχείρησε επίσης να υποβαθμίσει το ζήτημα της βιομηχανικής κατασκοπίας από την Κίνα, σημειώνοντας ότι «τους κοιτάμε και μας κοιτούν».
Πιστεύετε ότι μια ενδεχόμενη πώληση F-35 στην Τουρκία θα άλλαζε τις ισορροπίες στην περιοχή; Μοιραστείτε την άποψή σας στα σχόλια.
